OTMENI GRAD GRIHIŠVAJSENBURG, ALBA GREKA ILI BEOGRAD

Retka bibliografska knjiga “Otmeni grad Grihišvajsenburg, Alba Greka ili Beograd”, štampana je u Augzburgu 1690. godine i najneposrednije prenosi onovremena evropska saznanja o Balkanskom poluostrvu.

Reč je o svojevrsnom vodiču kroz zemlje Jugoistočne Evrope, kopnenim, ali i pomorskim putevima, od Beograda do Konstantinopolja.

Sam tekst štampan je uporedo na nemačkom jeziku, goticom, i u prevodu na srpski jezik.

Zapravo reč je o jednom od najstarijih poznatih evropskih vodiča koji čak sedam strana (od ukupno 45) posvećuje Beogradu.

Posebna gravira predstavlja Beograd kao ključ čitavog regiona.

Beograd se pominje i kada se govori o drugim gradovima, kada se utvrđuje njihov položaj (Sofija, koja se ranije zvala Sredac, nalazi se na polovini puta između Beograda i Carigrada).

Sudbina velikog broja važnih istorijskih ličnosti povezana je sa Beogradom.

Originalno izdanje, sa gravirama četiri strateški najznačajnija grada–tvrđave (Konstantinopolj, Niš, Beograd i Lepant) Opština grada Beograda je otkupila daleke 1931. godine zajedno sa štamparskim katalogom uzoraka izdavača, čuvenog Antoniusa Neperšmita.

Tačno pre 77 godina, u prvoj knjizi koju je objavila Biblioteka grada Beograda, u “Ilustrovanoj istoriji Beograda“, Marija Ilić-Agapova ponosno pominje tu značajnu nabavku.

Za anonimnog pisca “Beograd je često pominjani, od starine poznati otmeni grad, prilično veliki. U gradu je lepa, dobro uređena tržnica sa divnim svodovima, dugačkim hodnicima, sasvim pokrivena olovom, kao i zamak i džamije. U njemu žive razne nacije: Turci, Jevreji, Grci, Jermeni, Dubrovčani, Srbi, Ugri, Erdeljci, Italijani. Grad sa predgrađima vrlo je prostran. Zamak leži na visokom bregu. Priličnog je opsega, zaštićen je jakim zidinama i kulama ...”

U knjizi su opisane (ne tako davne) okolnosti gotovo neprekidnog ratovanja, ali i verska isključivost i netrpeljivost, koje su učinile da sve zemlje južno od Save i Dunava predugo ostanu svojevrsna Terra Incognita u srcu Evrope.

Putujući uz anonimnog pisca naše knjige nastojali smo da razrešimo ne samo geografske nazive koje koristi nego i da u svetlu saznanja istorijske nauke rasvetlimo događaje o kojima je u XVII veku obaveštavana javnost nemačkog govornog područja.