Vesti

Nobelovci iz književnosti

06. Novembar 2009
Nobelova nagrada za književnost 2009. godine dodeljena je nemačkoj književnici Herti Miler. Ovo priznanje zaslužila je za svoja dela o životu u Rumuniji i Istočnoj Evropi nakon Drugog svetskog rata, progonima nemačke manjine u rumunskom delu Banata, kao i svojim esejim o posledicama rata i svog izbeglištva u Nemačkoj. Herta Miler rođena je u Rumuniji 17. avgusta 1953. godine, u okrugu Timiš, na selu u bogatoj porodici. Pošto joj je otac bio pripadnik nacističkoj organizaciji Vaffen SS, nakon rata im je oduzeta celokupna imovina. Studirala je germanistiku i rumunsku književnost na univerzitetu u Temišvaru. Od 1976. godine radila je kao prevodilac u jednoj fabrici, iz koje je izbačena, zbog odbijanja saradnje s rumunskom tajnom službom "Sekuritatea". Prvi roman Niderung izlazi u Rumuniji, 1982. godine, ali je cenzurisan od tadašnje rumunske vlasti. Pet godina kasnije sa mužem, književnikom Ričardom Vagnerom, odlazi u Nemačku, gde živi do danas.

DOBITNICI NOBELA ZA KNJIŽEVNOST:

Nobelova nagrada je internacionalna nagrada koja se daje godišnje od 1901. godine iz oblasti fizike, hemije, medicine, književnosti i nagrada za mir. Godine 1968., Švedska banka je otvorila instituciju Nagrada iz ekonomskih nauka u znak sećanja na Alfreda Nobela, osnivača Nobelove nagrade. Dobitnici nagrada se biraju svake godine u decembru. Tada (10. decembra) dobijaju nagrade (novčanu nagradu, zlatnu medalju i diplomu), to je ujedno i dan kada je Alfred Nobel umro.

Dobitnici Nobelove nagrade za književnost:

1901. Sili Pridom (Sully Prudhomme) - Francuska
1902. Teodor Momzen (Theodor Mommsen) - Nemačka
1903. Bjernstjerne Bjernson (Bjørnstjerne Bjørnson) - Norveška
1904. Frederik Mistral (Frédéric Mistral) - Francuska, Hose Ečegaraj i Eizagire (José Echegaray) - Španija
1905. Henrik Sjenkjevič (Henryk Sienkiewicz) - Poljska
1906. Đozue Karduči (Giosuè Carducci) - Italija
1907. Radjard Kipling (Rudyard Kipling) - Velika Britanija
1908. Rudolf Kristof Ojken (Rudolf Eucken) - Nemačka
1909. Selma Lagerlef (Selma Lagerlöf) - Švedska
1910. Paul Hajze (Paul Heyse) - Nemačka
1911. Grof Moris Meterlink (Maurice Maeterlinck) - Belgija
1912. Gerhart Hauptman (Gerhart Hauptmann) - Nemačka
1913. Rabindranat Tagor (Rabindranath Tagore) - Indija
1915. Romen Rolan (Romain Rolland) - Francuska
1916. Verner von Hajdenstam (Verner von Heidenstam) - Švedska
1917. Karl Adolf Gjelerup (Karl Gjellerup) - Danska, Henrik Pontopidan (Henrik Pontoppidan) - Danska 1919. Karl Špiteler (Carl Spitteler) - Švajcarska
1920. Knut Hamsun (Knut Hamsun) - Norveška
1921. Anatol Frans (Anatole France) - Francuska
1922. Hakinto Bonavente (Jacinto Benavente) - Španija
1923. Vilijam Batler Jejts (William Butler Yeats) - Irska
1924. Vladislav Rejmont (Wladyslaw Reymont) - Poljska
1925. Džordž Bernard Šo (George Bernard Shaw) - Irska
1926. Gracija Deleda (Grazia Deledda) - Italija
1927. Anri Bergson (Henri Bergson) - Francuska
1928. Sigrid Unset (Sigrid Undset) - Norveška
1929. Tomas Man (Thomas Mann) - Nemačka
1930. Sinkler Luis (Sinclair Lewis) - SAD
1931. Erik Aksel Karlfelt (Erik Axel Karlfeldt) - Švedska
1932. Džon Golsvordi (John Galsworthy) - Velika Britanija
1933. Ivan Aleksejevič Bunjin (Ivan Bunin) - Rusija
1934. Luiđi Pirandelo (Luigi Pirandello) - Italija
1936. Judžin O'Nil (Eugene O'Neill) - SAD
1937. Rože Marten di Gar (Roger Martin du Gard) - Francuska
1938. Perl Bak (Pearl Buck) - SAD
1939. Frans Emil Silanpe (Frans Eemil Sillanpää) - Finska
1944. Johanes Vilhelm Jensen (Johannes V. Jensen) - Danska
1945. Gabrijela Mistral (Gabriela Mistral) - Čile
1946. Herman Hese (Hermann Hesse) - Švajcarska
1947. Andre Žid (André Gide) - Francuska
1948. Tomas Sterns Eliot (T.S. Eliot) - SAD/Velika Britanija
1949. Vilijam Fokner (William Faulkner) - SAD
1950. Bertrand Rasel (Bertrand Russell) - Velika Britanija
1951. Per Lagerkvist (Pär Lagerkvist) - Švedska
1952. Fransoa Morijak (François Mauriac) - Francuska
1953. Vinston Čerčil (Winston Churchill) - Velika Britanija
1954. Ernest Hemingvej (Ernest Hemingway) - SAD
1955. Haldor Laksnes (Halldór Laxness) - Island
1956. Huan Ramon Himenez (Juan Ramón Jiménez) - Španija
1957. Alber Kami (Albert Camus) - Francuska
1958. Boris Pasternak (Boris Pasternak) - Rusija
1959. Salvatore Kvazimodo (Salvatore Quasimodo) - Italija
1960. Pers Sen Džon (Saint-John Perse) - Francuska
1961. Ivo Andrić (Ivo Andric) - Jugoslavija
1962. Džon Stajnbek (John Steinbeck) - SAD
1963. Jorgos Seferis (Giorgos Seferis) - Grčka
1964. Žan-Pol Sartr (Jean-Paul Sartre) nagradu je odbio - Francuska
1965. Mihail Šolohov (Mikhail Sholokhov) - Rusija
1966. Šmuel Josif Agnon (Shmuel Agnon) - Izrael, Neli Zaks (Nelly Sachs) - Nemačka
1967. Migel Anhel Asturijas (Miguel Angel Asturias) - Gvatemala
1968. Jasunari Kavabata (Yasunari Kawabata) - Japan
1969. Samjuel Beket (Samuel Beckett) - Irska
1970. Aleksandar Solženjicin (Alexandr Solzhenitsyn) - Rusija
1971. Pablo Neruda (Pablo Neruda) - Čile
1972. Hajnrih Bel (Heinrich Böll) - Nemačka
1973. Patrik Vajt (Patrick White) - Australija
1974. Ejvind Jonson (Eyvind Johnson) - Švedska, Hari Martinson (Harry Martinson) - Švedska
1975. Euđenio Montale (Eugenio Montale) - Italija
1976. Sol Belou (Saul Bellow) - Kanada/SAD
1977. Visente Aleisandre (Vicente Aleixandre) - Španija
1978. Isak Baševis Singer (Isaac Bashevis Singer) - SAD
1979. Odisejas Elitis (Odysseus Elytis) - Grčka
1980. Česlav Miloš (Czeslaw Milosz) - Poljska/SAD
1981. Elijas Kaneti (Elias Canetti) - Velika Britanija
1982. Gabrijel Garsija Markes (Gabriel García Márquez) - Kolumbija
1983. Vilijam Golding (William Golding) - Velika Britanija
1984. Jaroslav Zajfert (Jaroslav Seifert) - Čehoslovačka
1985. Klod Simon (Claude Simon) - Francuska
1986. Vole Sojinka (Wole Soyinka) - Nigerija
1987. Josif Brodski (Joseph Brodsky) - Rusija/SAD
1988. Nagib Mahfuz (Naguib Mahfouz) - Egipat
1989. Kamilo Hose Sela (Camilo José Cela) - Španija
1990. Oktavio Paz (Octavio Paz) - Meksiko
1991. Nadin Gordimer (Nadine Gordimer) - Južna Afrika
1992. Derek Volkot (Derek Walcott) - Sveta Lucija
1993. Toni Morison (Toni Morrison) - SAD
1994. Kenzaburo Oe (Kenzaburo Oe) - Japan
1995. Šejmus Hini (Seamus Heaney) - Irska
1996. Vislava Šimborska (Wislawa Szymborska) - Poljska
1997. Dario Fo (Dario Fo) - Italija
1998. Žoze Saramago (José Saramago) - Portugal
1999. Ginter Gras (Günter Grass) - Nemačka
2000. Gao Singđijan (Gao Xingjian) - Francuska
2001. Vidjadar Suradžprasad Najpol (V. S. Naipaul) - Velika Britanija
2002. Imre Kertes (Imre Kertész) - Mađarska
2003. Džon Maksvel Kuci (J. M. Coetzee) - Južna Afrika
2004. Elfride Jelinek (Elfriede Jelinek) - Austrija
2005. Harold Pinter (Harold Pinter) - Velika Britanija
2006. Orhan Pamuk (Orhan Pamuk) - Turska
2007. Doris Lesing (Doris Lessing) - Velika Britanija
2008. Le Klezio, Ž.M.G. (Francuska)
2009. Herta Miler (Hertha Muller)